مارتیک

مارتیک قره‌خانیان (Martik) در ۲۶ تیر ۱۳۲۸ در محله فرح‌آباد آبادان به دنیا آمد. آبادان آن سال‌ها، با کارکنان انگلیسی و آمریکایی پالایشگاه، شهری با حال‌وهوای غربی بود و مارتیک با موسیقی انگلیسی‌زبان بزرگ شد. الویس پریسلی و بیل هیلی اولین الگوهایش بودند و تصویر بیل هیلی با گیتاری روی گردن، او را هشت‌نه‌ساله پای کلاس گیتار نشاند. با یک دوست آشوری‌تبار گروهی به اسم «نفت بویز» درست کرد و اولین اجرای تلویزیونی‌اش را با همین گروه در تلویزیون آبادان داشت.

حدود پانزده سالگی خانواده‌اش به تهران آمدند و مارتیک کارش را با گیتار زدن و خواندن ترانه‌های خارجی شروع کرد. در سال ۱۳۴۹ گوگوش او را در یک اجرای گروه «سول‌بند» دید؛ مارتیک به ارکستر گوگوش پیوست و بعدها سرپرست ارکستر او شد. اولین ملودی‌اش، «چلچله»، سال ۱۳۵۴ با صدای حسن شماعی‌زاده منتشر شد و درِ آهنگسازی را برایش باز کرد. کمی بعد با «حریر» و با ترانه‌ای از زویا زاکاریان، خودش هم به‌عنوان خواننده شناخته شد و اولین آلبومش را در سال ۱۳۵۶ منتشر کرد.

مارتیک در ژانویه ۱۹۸۰ به لس‌آنجلس رفت. سال‌های اول، در کنار ابی و شهرام شب‌پره در کلاب‌های کالیفرنیا برنامه اجرا می‌کرد و سبک غربی‌اش هنوز جای زیادی بین شنونده‌های ایرانی نداشت. آلبوم «رفاقت» نقطه عطف کارش شد و ترانه‌هایی مثل «بهار»، «ماه»، «تو نشنیدی صدات کردم» و «دو دلبر» با آهنگسازی صادق نوجوکی او را به یکی از چهره‌های محبوب پاپ لس‌آنجلسی تبدیل کردند.

او در این سال‌ها با ترانه‌سرایانی مثل اردلان سرفراز، شهیار قنبری، ایرج جنتی عطایی و مسعود فردمنش و آهنگسازانی مثل سیاوش قمیشی و انوشیروان روحانی کار کرد. آلبوم‌هایی مثل «پرنده»، «ستاره»، «بهار» و «صدف و سنگ» حاصل همین دوره‌اند و «سایه‌نشین» در سال ۱۳۹۳ آخرین آلبوم او بوده است. مارتیک که علاوه بر فارسی، ترانه ارمنی هم خوانده، امروز در لس‌آنجلس زندگی می‌کند.

از ترانه‌های ماندگار مارتیک می‌توان به «پرنده»، «بهار»، «برو دیوونه» و «ماه» اشاره کرد.