دلکش

Delkash

دلکش (Delkash)، با نام اصلی عصمت باقرپور بابلی، در ۳ اسفند ۱۳۰۳ در بابل به دنیا آمد؛ دختری که پیش از آنکه خواندن و نوشتن بلد باشد، آوازهای محلی مازندران و قرآن‌خواندن مادرش را از بر بود. دوازده ساله بود که پدرش را از دست داد و مادرش او را با یک راننده کامیون که برنج به تهران می‌برد، راهی پایتخت کرد تا پیش خواهرش زندگی کند و به مدرسه برود. سرنوشت او در یک کلاس سرود مدرسه عوض شد. آموزگار موسیقی متوجه شد صدای این دختر «یک نت بالاتر از همه» می‌خواند و او را به اداره موسیقی کشور برد. روح‌الله خالقی بعد از شنیدن صدایش بی‌درنگ اسمش را نوشت، او را به عبدالعلی وزیری سپرد تا ردیف آواز ایرانی را یاد بگیرد و نام هنری «دلکش» را هم برایش برگزید؛ نامی که از یکی از گوشه‌های موسیقی ایرانی گرفته شده است.

ایرج

Iraj

ایرج (Iraj)، با نام اصلی حسین خواجه‌امیری، در ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز به دنیا آمد؛ در خانواده‌ای که آواز در آن ارث بود. پدربزرگش ملا میرزا از خوانندگان نامدار دوره ناصرالدین شاه بود و پدرش نعمت‌الله که ردیف می‌دانست، اولین استادش شد. حسین نوجوان در مراسم تعزیه هم می‌خواند و از تعزیه‌خوان‌هایی که دستگاه‌ها را می‌شناختند، آواز یاد گرفت. بعد از دبستان به تهران آمد و یک مهمانی مسیر زندگی‌اش را عوض کرد: حمید وفادار صدایش را شنید و او را به ابوالحسن صبا معرفی کرد. ایرج از سال ۱۳۲۶ دو سال در مکتب صبا آموزش دید و با معرفی او، بدون هیچ آزمونی به رادیو راه پیدا کرد. کمی بعد وارد دانشکده افسری شد و چون نظامی‌ها نمی‌توانستند با نام اصلی‌شان برنامه اجرا کنند، نام برادرش «ایرج» را برای خودش انتخاب کرد؛ نامی که تا آخر عمر با او ماند. دوستی نزدیکش با اکبر گلپایگانی هم از همان دانشکده افسری شروع شد.

نوش‌آفرین

Nooshafarin

نوش‌آفرین (Nooshafarin)، با نام اصلی فاطمه عبدی گلنگشی، در ۱۱ اسفند ۱۳۳۵ در روستای گلنگش در رودبار گیلان به دنیا آمد. پنج ساله بود که پدر و مادرش از هم جدا شدند. در مدرسه برای هم‌کلاسی‌هایش ترانه می‌خواند و همین تشویق‌ها کم‌کم او را به سمت خوانندگی برد. شانسش را شانزده سالگی، سال ۱۳۵۱، امتحان کرد؛ وقتی دانش‌آموز دبیرستان بود و هم‌زمان کار می‌کرد، یک آگهی استودیو برای پیدا کردن چهره تازه سینما را دید و راهی آنجا شد. در همان سال‌ها با کمک فریدون خشنود اولین ترانه‌اش «قبله» را خواند که نخستین بار در برنامه «میخک نقره‌ای» فریدون فرخزاد پخش شد. خودش گفته این ترانه چهار بار در شورای موسیقی رد شد تا بالاخره اجازه پخش گرفت. او گویندگی در برنامه «شما و رادیو» را هم کنار فرخزاد تجربه کرد.

علیرضا افتخاری

Alireza Eftekhari

علیرضا افتخاری (Alireza Eftekhari) در ۱۰ فروردین ۱۳۳۷ در اصفهان، در خانواده‌ای کم‌بضاعت به دنیا آمد. کودک بود که ویولن را نزد طباطبایی یاد گرفت و از دوازده سالگی شاگرد تاج اصفهانی شد و ردیف‌های آوازی را از او آموخت. بعدها از جلیل شهناز و حسن کسائی هم درس گرفت و در سال ۱۳۵۷ در آزمون باربد، در حضور علی‌اکبر شهنازی، داریوش صفوت و علی تجویدی، رتبه اول را به دست آورد. اولین آلبومش «آتش دل» سال ۱۳۶۲ و به توصیه فرامرز پایور، به یاد استادش تاج اصفهانی منتشر شد. در سال‌های بعد با حسین علیزاده «راز و نیاز» و با پرویز مشکاتیان «مقام صبر» را خواند و در اواخر دهه ۶۰ در ژاپن، آلمان، کانادا و بریتانیا کنسرت داد؛ کنسرت «راه ابریشم» در ۲۸ شهر دنیا اجرا شد. در یکی از همین سفرها در ونکوور، شایعه بمب‌گذاری باعث شد او شش ساعت بدون هیچ امکانات صوتی در فضای باز برای مردم بخواند. افتخاری اولین خواننده‌ای بود که بعد از انقلاب اشعار حافظ را به شکل ترانه و تصنیف خواند؛ «روز هجران» و «نفس باد صبا» از این دسته‌اند.

احسان خواجه‌امیری

Ehsan Khajeamiri

احسان خواجه‌امیری (Ehsan Khajeamiri) در ۷ آبان ۱۳۶۳ در تهران به دنیا آمد؛ پسر ایرج، «پهلوان آواز» ایران. در خانه‌ای که موسیقی همیشه جریان داشت، از پنج سالگی موسیقی را شروع کرد، هفت‌هشت ساله به کلاس سنتور و ویولن رفت و پیانو را از خواهرش الیکا یاد گرفت. دوازده ساله بود که برای یک برنامه کودک آهنگ ساخت. احسان در اصل می‌خواست آهنگساز باشد و خوانندگی را اول شوخی می‌دانست. کارش را با ساختن موسیقی بی‌کلام برای مستندها شروع کرد و آلبوم «خاطرات زندگی» را برای پدرش ساخت. هفده ساله بود که آلبوم مشترک «من و بابا» را با ایرج منتشر کرد و در نوزده سالگی، با خواندن تیتراژ سریال «غریبانه» و ترانه «هر چی آرزوی خوبه»، صدایش به همه خانه‌ها رسید.

بنیامین بهادری

Benyamin Bahadori

بنیامین بهادری (Benyamin Bahadori) در ۱۸ شهریور ۱۳۶۱ در محله جیحون تهران به دنیا آمد؛ خانواده‌اش اصالتاً اهل تنکابن هستند. در شناسنامه نامش وحید است، اما از کودکی همه بنیامین صدایش می‌کردند. خودش گفته قرار بود همین نام در شناسنامه ثبت شود و نشد؛ برای همین در مدرسه و دانشگاه وحید بود و برای بقیه دنیا بنیامین. شانزده ساله بود که به شعر و موسیقی رو آورد و نوزده سالگی گیتار را شروع کرد. اول ترانه می‌نوشت، بعد آهنگسازی را جدی گرفت و با چند خواننده پاپ همکاری کرد. حتی آلبومی برای کودکان به نام «گل‌های رنگین‌کمان» ساخت. شروع رسمی خوانندگی‌اش با آلبوم «۸۵» بود که یک موفقیت بزرگ تجاری شد؛ هم در ایران و هم میان ایرانیان خارج از کشور.