زدبازی

زدبازی یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین گروه‌های تاریخ رپ فارسی است که فعالیت خود را در اوایل دهه ۱۳۸۰ آغاز کرد. این گروه ابتدا توسط سامان ویلسون و مهراد هیدن شکل گرفت و سهراب ام‌جی نیز در ادامه به آن‌ها پیوست. بعدها سیاوش سیجل، علیرضا جی‌جی و نسیم نیز در دوره‌های مختلف با گروه همکاری و عضویت داشتند.

زدبازی از نخستین گروه‌هایی بود که رپ فارسی را با فضایی متفاوت از جریان اجتماعی آن دوره ارائه کرد. زبان عامیانه، فضای خیابانی، موضوعات روزمره، مهمانی و زندگی جوانان، در کنار بیت‌های پرانرژی و سبک گنگستا رپ، بخش مهمی از هویت اولیه گروه را شکل داد.

یکی از نقاط عطف تاریخ زدبازی انتشار «تابستون کوتاهه» بود؛ قطعه‌ای که به یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار تاریخ رپ فارسی تبدیل شد و نقش مهمی در گسترش این سبک میان نسل جوان داشت. پس از سال‌ها انتشار تک‌آهنگ، نخستین آلبوم رسمی گروه با عنوان «زاخارنامه» در سال ۱۳۹۱ منتشر شد.

از دیگر آثار شناخته‌شده زدبازی می‌توان به «تابستون کوتاهه»، «بریم فضا»، «کوچه»، «تهران مال منه»، «بچه محل» و «یخ» اشاره کرد. «تهران می‌بینمت» نیز در سال ۱۴۰۱ از آخرین آثار منتشرشده با نام گروه بود.

زدبازی در سال ۱۳۹۳ فعالیت گروهی خود را متوقف کرد، اما در سال ۱۳۹۹ بازگشت گروه اعلام شد و اعضای آن بار دیگر فعالیت‌هایی با نام زدبازی انجام دادند. در طول این سال‌ها، اعضای گروه در کنار فعالیت جمعی، پروژه‌های انفرادی و همکاری‌های متعددی نیز داشته‌اند.

تأثیر زدبازی بر رپ فارسی را نمی‌توان تنها در تعداد آثار یا محبوبیت آن‌ها خلاصه کرد. این گروه در شکل‌گیری بخش مهمی از فرهنگ و زبان رپ فارسی نقش داشت و بسیاری از اصطلاحات، فرم‌های اجرایی و فضای موسیقایی آن‌ها بعدها در میان نسل‌های بعدی رپرهای ایرانی دیده شد.

زدبازی در مجموع یکی از گروه‌هایی است که نامش با دوران شکل‌گیری و رشد رپ فارسی گره خورده است؛ گروهی که با ترکیب رپ، گنگستا رپ و عناصر پاپ، سبک و هویت مشخصی ساخت و تأثیر آن همچنان در موسیقی هیپ‌هاپ فارسی قابل مشاهده است.